SUDO 16. Sayı Yayımlandı!

Ubuntu Türkiye e-dergisi SUDO’nun 16. sayısı yayınlandı!

Başta Ubuntu kullanıcıları olmak üzere özgür yazılım dünyasının takip ettiği SUDO; Linux ortamında kullanılan programları, bu ortamın püf noktalarını, pratik bilgileri yani genel anlamda Linux’u temel alan her türlü konuyu ele almaya çalışan bir bilişim dergisidir.

SUDO tamamı ile -Ubuntu Türkiye’nin diğer proje kolları gibi- Ubuntu kullanıcılarının gönüllü destekleri ile ortaya çıkan ve ayakta duran bir e-dergidir. Hiçbir beklenti taşımadan yalnızca özgür yazılım düşüncesini benimsemiş bilinçli bilgisayar kullanıcılarına yardım etmek, bilgilendirmek ve paylaşarak bu birikimlerin büyüyerek arttığı, karşılık beklemeden de üretilebileceğini gösteren yeğane çalışmalardan biridir.

SUDO içeriği bu ay şu şekilde;

* Localhost’a Joomla Kurulumu (Ayhan AKTAŞ)
* PHUN – Fizik Simülatörü (Utku DEMİR)
* Bilgisayarlar ve Asosyallik (İbrahim KOZAN)
* Chromium (Yusuf SANSARKAN)
* Mono Projesi (Ayfer KAYA)
* Basic Kit (Murat CEBİR)
* Karikatür (Bekir NALBANTOĞLU)

SUDO 16. Sayıyı indirmek için bu sayfayı kullanabilirsiniz.

SUDO’nun 16. sayısı benim için özel bir anlam taşıyor. SUDO’nun bu ay tasarımını ben yaptım. Bu güzel insanların arasına katılarak dergi tasarımı konusunda bir görev üstlendim kendime. Bir kaç aydır Ubuntu Tr forumlarında AlmaMorena kullanıcı adı ile takipte bulunuyordum, tasarım konusunda bir ihtiyaçları olursa yardımcı olabileceğimi söylemem ile başladı her şey.

SUDO tasarımının farkı, kulvarında bulunan dergiler gibi özgür yazılım felsefesi itibarı ile yalnızca özgür yazılım tasarım araçları kullanılarak hazırlanması. Bu da bir hayli zorlaştırdı aslında işleri =) Biraz bu tasarım araçlarından bahsetmek için ve dergi tasarımında hangi programları nasıl kullandığımı paylaşmak için yazıyorum bunları.

Normal durumda işim gereği vektörel grafikler için CorelDRAW, ihtiyaç duyarsam Illustrator; grafik düzenlemeleri için ise ağırlıklı olarak FireWorks kullanırdım. Fireworks alışkanlıktan, Illustrator ihtiyaçtan ve CorelDRAW çalıştığım matbaalar ile aynı tasarım araçlarını kullanmanın gerekiliği ile mecburiyetten kullandığım programlar. Ama bu bağımlılıklar bir yana CorelDRAW ve Fireworks cidden çok sevdiğim tasarım araçları.

SUDO tasarımı için elbette bunları kullanamazdım ben de kolları sıvayıp Ubuntu depolarını bir talan ettim önce, ardından da forumdaki arkadaşlardan öneriler alarak 3 programda karar kıldım. Bunlar:

- Scribus

- Inkscape

- Gimp

GIMP’e yabancı değildim. Hatta ilk grafik tasarım deneyimim GIMP ile olmuştur. O zamanlar lisedeydim ama bir 7 sene öncesi yani =) Sonra zamanla Fireworks’e yöneldim web arayüzleri oluşturmak için daha kullanışlı olduğundan dolayı. Ama dergi için yeniden bir ele aldım GIMP’i, bir kaç gün program araçlarını kurcaladım temel ihtiyaçlar için (kesmek, biçimlendirmek, boyutlandırmak, efektler, saydamlıklar vs.) bu arada da bazı siteler gezeler yapılan efektleri inceledim. SUDO 16. sayının kapak resimi internetten gördüğüm bir eğitim sayesinde gelişti ama bunu nasıl yaptığımı SUDO 17. sayıda anlatmayı planladığımdan şuan bunun üzerine pek yazmayacağım =)

Inkscape lazım bir programdı tasarım için. Neden bilmiyorum ama vektörel çizimler yapmadan kendimi tasarım yapmış gibi hissetmiyorum. Bu duygusallığın yanında mantık olarak da vektörel tasarımlar hem kapladığı alan hem de esnekliğinden dolayı dergi gibi sürekli şekil değiştirmesi icab edebilen tasarımlarda çok gerekli. GIMP vektörel çizim konusunda Inkscape kadar güçlü bir program değil. Inkscape’in diğer sistemler için hazırlanmış programlardan birine benzetmemiz gerekirse bu kesinlikle CorelDRAW olur. Hatta Inkscape’in vektörel çizim araçlarının CorelDRAW’dan çok daha kullanışlı ve rahat kavranabilir olduğunu kesinlikle söyleyebilirim. SUDO’nun pengueni, sayfa kenarlıkları ve bir takım diğer çizim alanları için Inkscape’den yararlandım. Scrubus’un da vektörel çizim araçları mevcut, ama Inkscape kadar esnek ve kullanışlı gelmiyorlar bana, bunu çok detaylandırmaya lüzum yok sanırım.

Ve Scribus. Scribus bana soracak olursanız tam olarak PDF olarak e-dergiler hazırlamak için biçilmiş kaftan. Esasında CorelDRAW gibi vektörel çizimlerle tam bir masaüstü yayıncılık programı olsun diye geliştirilmiş bir yazılım ama bu konuda ben yeterli görmedim. Ama e-dergi konusunda da üzerine başka yazılım görmediğimi de mutlaka söylemeliyim. Dergiyi bu program ile hazırladım. GIMP ve Inkscape ihtiyaçlar doğrultusunda tasarımın içerisine dahil oldular. Scribus çok kararlı çalışan bir program değil, ben çalışmaların esnasında bir çok defa kilitlenmesine ve şuursuzca davranmasına şahit oldum ama gelişmekte olan bir özgür yazılım için gayet başarılı. Vektörel çizim araçları son derece karışık ve kullanışsız, bu noktalarda bir çok kez yardımıma Inkscape yetişti. Bir takım ayarları mantıksız, mesela 300 dpi bir resim ekliyorsunuz ama PDF olarak çıktı aldığınız zaman görüntü bozuk geliyor. Bunu düzeltmenin yoluda sadece resim özelliğini 100dpi ile sınırlandırmak ile mümkün oluyor. Ayrıca araştırdığım kadarı ile 300dpi üzerinde bulunan resimlerde çözünürlük eş değer ölçüde yükselmiyor yani bir nevi 300 dpi’da sınırlanıyor. Yani çözünürlüğü çok yüksek olsun gayesine düşmeye gerek yok. Resimleri boyutlandırmakta sorunlu bir program bu çözünürlük sorunundan dolayı, illaki GIMP gibi bir araç ile resim birebir boyutunda ayarlanmalı. Yani ciddi anlamda kullanımı yorucu bir program eğer kaliteli bir çalışma çıkartmak istiyorsanız. Ama yine de kullanışlı yanları var.. Vardır yani düşünsem biraz kesin bulurum. Neyse ben Scribus’u detaylı olarak daha sonra anlatayım en iyisi =)

Scribus ve Inkscape ile ilk defa tanıştım SUDO sayesinde, GIMP’i de 7 sene aradan sonra kullanma fırsatını yakaladım, hatta gönlümdeki Fireworks’ün tahtı sallanıyor bu ara. Nihayetinde SUDO 16. sayı çıktı ortaya bu 3 program ile. İlk deneyimim oldu, acemilik atmış oldum, ilk defa kullandığım programlar ile tasarım esnasında keyifli bir zaman geçirdim ve en önemlisi tasarım çalışmaları yapan bir kişi olarak özgür yazılım tasarım araçlarını tanımış olmak çok mutlu etti beni. SUDO 16. sayıyı hazırlamak bir keyif oldu benim için. Programlara olan acemiliğimden dolayı yapmak isteyip yapamadığım çok şey kaldı içimde, zamanım yetmedi-şartlar el vermedi bu dergi süreci içerisinde ama umuyorum ki ilerleyen sayılarda programlara olan yabancılığım azaldıkça daha güzel çalışmalar ortaya çıkacak.

Neyse efendim. Sudo’yu okutun, okutun. Özgür yazılımların hedefinin siz bilgisayar kullanıcıları kazanmak ve bilgiyi aktararak büyütmek olduğunu; ücretli lisans sahibi yazılımların amacının ise kapital, hırslar ve kurumsal egolar olduğunu unutmayın.

ramazan@ubuntu-tr:~$ sudo oku, diyorum size. ehe.